De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld voor algemene kennis en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Herbox is geen medische instelling en neemt geen verantwoordelijkheid voor het gebruik van de informatie. Bij vragen over je gezondheid of menstruatie, raadpleeg altijd een arts of zorgverlener.

Menstruatiearmoede in Nederland: Waarom structurele oplossingen nodig zijn

Menstruatiearmoede is in Nederland nog steeds een realiteit waarin veel vrouwen leven. Het betekent dat iemand geen structurele toegang heeft tot menstruatieproducten zoals maandverband of tampons, simpelweg door gebrek aan financiële middelen. Het gaat niet om ongemak, maar om het ontbreken van een basisvoorziening.

Wat is menstruatiearmoede in Nederland?

In Nederland komt dit vaker voor dan veel mensen denken. Volgens cijfers van The Neighboorhood Feminist (2024) heeft ongeveer 1 op de 8 vrouwen weleens geen toegang tot menstruatieproducten. Dat kan leiden tot stress, schaamte, het overslaan van school of werk, en het gebruik van onveilige alternatieven.

Menstruatiearmoede raakt niet alleen mensen in langdurige armoede. Ook jongeren, studenten, alleenstaande ouders of vrouwen die tijdelijk financieel krap zitten, kunnen ermee te maken krijgen. Juist daarom is het een praktisch probleem dat om een praktische, structurele oplossing vraagt.

Bewustwording is belangrijk, maar niet genoeg

De afgelopen jaren is menstruatiearmoede zichtbaarder geworden door campagnes van organisaties zoals het Armoedefonds. Het beschikbaar stellen van gratis menstruatieproducten heeft bijgedragen aan bewustwording en erkenning van een onderwerp dat lange tijd onbesproken bleef.

Herbox ondersteunt deze initiatieven, omdat het gaat om een gemeenschappelijke missie om barrières te verwijderen voor vrouwen om toegang te krijgen tot dameshygiëne artikelen. Tastbaar wordt bijvoorbeeld door Herbox bijgedragen aan campagnes zoals de GewoonGesteld (2025) campagne van Women Inc. om meer bewustwording te creëren.

Herbox faciliteert daarnaast inmiddels dispensers voor tampons en maandverband op honderden locaties in Nederland, waaronder scholen, sportverenigingen en bedrijven. Die dagelijkse praktijkervaring vormt de basis voor de inzichten in dit artikel.

Waarom MUP’s in de praktijk vaak vastlopen

In de praktijk blijkt de stap van bewustwording naar een duurzame oplossing lastig. Organisaties starten vaak met een MUP, samenwerking met het Armoedefonds of incidentele donaties. Dat helpt op korte termijn, maar is moeilijk structureel vol te houden.

In de praktijk komt daarbij een terugkerend patroon naar voren. Koen Stielstra, verantwoordelijk voor Herbox in Nederland, ziet dit dagelijks bij sportclubs en scholen: 

“Vaak wordt gestart met donaties vanuit het Armoedefonds. Die stap is waardevol en heeft geholpen om menstruatiearmoede op de agenda te krijgen. In de praktijk ontstaan na verloop van tijd echter terugkerende knelpunten, zoals onregelmatige levering, onduidelijk eigenaarschap en ongemak rondom de uitgifte. Meerdere locaties besloten het Armoedefonds uiteindelijk op te zeggen, niet omdat menstruatiearmoede was verdwenen, maar omdat het systeem onvoldoende aansloot op de dagelijkse realiteit. Op heel veel locaties is het namelijk onmogelijk om te discrimineren tussen mensen met een laag of hoog inkomen, zoals op school bij een receptie.”

Wanneer werkt een menstruatie-uitgiftepunt wél?

Een menstruatie-uitgiftepunt werkt pas écht als het net zo vanzelfsprekend is als toiletpapier. Zonder formulieren, vragen of zichtbare afhankelijkheid. 

Daarom moeten menstruatieproducten beschikbaar zijn op logische plekken zoals toiletten en kleedkamers. Niet alleen voor mensen in armoede, maar voor iedereen die onverwacht zonder zit.

Van armoedehulp naar basisvoorziening

De paradox is dat we in Nederland steeds vaker spreken over menstruatiearmoede, maar juist door het zo te blijven framen, houden we het probleem in stand. Zolang menstruatieproducten worden gezien als “armoedehulp”, blijven ze iets uitzonderlijks, iets liefdadigs, iets wat afhankelijk is van tijdelijke projecten en goede bedoelingen. Daarmee wordt het nooit een structurele oplossing.

Het echte doel is pas bereikt wanneer menstruatiearmoede niet meer bestaat en dat gebeurt alleen als menstruatieproducten worden erkend als een basisvoorziening. Net als toiletpapier, zeep of stromend water. Door het probleem steeds opnieuw te benoemen als armoedevraagstuk, verschuiven we de verantwoordelijkheid naar noodhulp in plaats van naar systeemverandering.

De structurele oplossing: normaliseren en standaardiseren

Met andere woorden: zolang we blijven praten over menstruatiearmoede, accepteren we impliciet dat toegang tot deze producten niet vanzelfsprekend is. De oplossing ligt juist in het normaliseren, standaardiseren en institutionaliseren van gratis toegang op manieren die functioneren onafhankelijk van subsidies en donaties. Pas dan verdwijnt het probleem echt.

Wat kunnen scholen, sportclubs en organisaties nu doen?

Wil je menstruatiearmoede structureel aanpakken binnen jouw locatie? Dan is het tijd om te stoppen met tijdelijke oplossingen en te kiezen voor een duurzaam menstruatie-uitgiftepunt dat net zo vanzelfsprekend werkt als andere basisvoorzieningen.

Over de auteur

Koen Stielstra is directeur bij Herbox Nederland en werkt dagelijks met scholen, sportclubs en organisaties aan structurele oplossingen voor menstruatiearmoede.

Bronverwijzing:

1. The Neighborhood Feminists (2024). Code Rood – Landelijk onderzoek menstruatiearmoede en aanbevolen acties. https://www.neighborhoodfeminists.com/nl/code-rood-2024-landelijk-onderzoek-en-aanbevolen-acties/

2. Women Inc. GewoonGesteld campagne (2025) – Menstruatie normaliseren en toegankelijk maken. https://www.womeninc.nl/campagne/menstruatie/

3. RTL Nieuws (2023). Introductie van Herbox menstruatie-uitgiftepunten op middelbare school Porteum. https://www.rtl.nl/nieuws/politiek/artikel/5374323/menstruatiearmoede-aangepakt-2500-punten

Menstruatiearmoede betekent dat iemand geen structurele toegang heeft tot menstruatieproducten zoals maandverband of tampons door financiële beperkingen.

Een MUP is een locatie waar gratis menstruatieproducten worden aangeboden, bijvoorbeeld op scholen, sportclubs of in openbare gebouwen. Het doel is om drempels en stigma’s te verlagen.

Volgens onderzoek uit 2024 heeft ongeveer 1 op de 8 vrouwen in Nederland weleens geen toegang tot menstruatieproducten.

Menstruatie uitgiftepunt (MUP) school toilet Herbox.

Klaar om te beginnen?

Neem contact met ons op voor een offerte, demo of gewoon wat meer informatie.
Vul het formulier in en we nemen binnen 24 uur contact met u op om u te laten zien wat Herbox voor u kan betekenen.

Lees vergelijkbare artikelen

Drie Herbox hygiënecontainers in zwart, roze en wit tegen een lichte achtergrond.
Artikel
Samenleving & Gendergelijkheid
Werkplek & Openbare Ruimtes

De ultieme gids voor tampon & maandverband dispensers

This website uses cookies

Cookies ("cookies") consist of small text files. The text files contain data which is stored on your device. To be able to place some type of cookies we need your consent. We at HERBOX AB, corporate identity number 559320-7037 use these types of cookies. To read more about which cookies we use and storage duration, click here to get to our cookiepolicy.

Manage your cookie-settings

Necessary cookies

Check to consent to the use of Necessary cookies
Necessary cookies are cookies that need to be placed for fundamental functions on the website to work. Fundamental functions are for instance cookies that are needed for you to use menus and navigate the website.

Statistical cookies

Check to consent to the use of Statistical cookies
To know how you interact with the website we place cookies to collect statistics. These cookies anonymize personal data.

Ad measurement cookies

Check to consent to the use of Ad measurement cookies
To be able to provide a better service and experience we place cookies to tailor marketing for you. Another purpose for this placement is to market products or services to you, give tailored offers or market and give recommendations on new concepts based on what you have bought from us previously.

Ad measurement user cookies

Check to consent to the use of Ad measurement user cookies
In order to show relevant ads we place cookies to tailor ads for you

Personalized ads cookies

Check to consent to the use of Personalized ads cookies
To show relevant and personal ads we place cookies to provide unique offers that are tailored to your user data